Thứ Ba, 1 tháng 6, 2021

Xót xa những đứa trẻ nơi sân tòa...

Hình ảnh trẻ ngồi nơi hành lang tòa chờ kết thúc phiên tòa để được gặp cha mẹ. Ảnh: Tố Tâm

Dù vì lý do nào, sự xuất hiện của các em cũng khiến không ít người tham dự phiên tòa phải chạnh lòng. Khi tuổi thơ của các em phải chứng kiến cảnh cha hay mẹ mình bị tòa xử phạt vì hành vi vi phạm pháp luật hoặc cha (mẹ) các em là nạn nhân trong các vụ án hình sự.

* Những hình ảnh đau lòng

Vào tháng 4-2021, chiếc xe chở bị cáo Yên Vũ Trường (34 tuổi, ngụ xã Phú Trung, H.Tân Phú) phạm tội mua bán trái phép chất ma túy vừa đến sân TAND tỉnh, thì có 2 bé khoảng 6 tuổi và 9 tuổi đã chạy đến reo mừng: "Ba Trường ơi, con đây". Vừa thấy bóng cha, 2 bé vội vàng lao thẳng lên phía trước ồm chầm lấy cha vì lâu ngày không gặp. Chỉ trong chốc lát, bị cáo đã được đưa vào bên trong phòng xử án. 2 con của bị cáo nước mắt lưng tròng được người thân dẫn ra ngoài hành lang phòng xử án ngồi chờ được gặp cha. Chốc chốc, hai bé lại lén bám vào ô cửa sổ phòng xét xử nhìn cha từ xa để thỏa nỗi nhớ mong.

Đến giờ nghị án, khi được gặp cha, con gái lớn của bị cáo nhét vội vào tay cha tờ giấy nhỏ xíu ghi con số 10 rồi nói đó là bông hoa điểm học tập để tặng cha. Còn con trai nhỏ của bị cáo huyên thuyên kể cho cha nghe đủ thứ chuyện. Vừa nghe con nói, bị cáo Trường liên tục lấy tay lau nước mắt, những giọt nước mắt hối hận muộn màng vì đã để mình rơi vào vòng xoáy ma túy, hậu quả phải vướng vào vòng lao lý và con thơ thiếu sự chăm sóc, lo toan của cha.

Ngoài con của bị cáo, đến tòa còn có con của các bị hại, một số em vì quá nhỏ tuổi vẫn còn vô tư chưa biết hết nỗi đau mà mình đang gánh chịu khi mang phận mồ côi cha hoặc mẹ. Tuy nhiên, người nhà vẫn đưa các em tới phiên tòa để mọi người thấy được nỗi xót xa cho một thân phận trẻ mồ côi.

Cụ thể như trường hợp con gái 8 tuổi của chị T. (35 tuổi, ngụ P.Tân Hiệp, TP.Biên Hòa). Chị T. đã bị Trần Minh Tâm (30 tuổi, ngụ P.Tân Hòa, TP.Biên Hòa) giết hại vào tháng 6-2020. Bé được người nhà cho ôm di ảnh của mẹ đến dự phiên tòa xét xử bị cáo Tâm ngày 26-2 khiến ai nhìn thấy cũng không khỏi ngậm ngùi. Tuy nhiên, do trẻ em không được vào dự phiên tòa nên bé ngoan ngoãn nghe lời hướng dẫn của người lớn ngồi chờ ngoài hành lang.

Bà M. (mẹ của chị T.) tâm sự, con gái của bà bị Tâm giết hại để lại cháu gái nhỏ vốn không cha, nay cũng chẳng còn mẹ. Dù bị cáo đã bị tòa xử mức án tù chung thân nhưng bà vẫn không yên lòng khi cháu gái bà không còn người chăm sóc. Bà đã lớn tuổi nên chẳng biết mình còn sống được mấy năm nữa để có thể nuôi cháu nên người.

* Cân nhắc khi đưa trẻ đến tòa

Hai con của bị cáo Yên Vũ Trường chờ đợi để được gặp cha. Ảnh: Tố Tâm

Một vị thẩm phán TAND tỉnh cho biết, thông thường, trong các vụ án đưa ra xét xử đều có một số trẻ em là con của bị cáo hoặc bị hại được người thân đưa đến tòa. Vụ án càng nhiều bị cáo lại càng đông trẻ em. Tính trung bình mỗi bị cáo trên 30 tuổi sẽ có ít nhất 1-2 con. Tâm lý chung của người thân bị cáo, bị hại luôn muốn đưa những đứa trẻ đến gặp bị cáo hoặc tham dự phiên tòa với tư cách con bị hại. Tuy nhiên, việc đưa đứa trẻ đến tòa chỉ thỏa mãn nỗi nhớ nhung nhưng lại ảnh hưởng rất lớn đến tâm lý của trẻ em nên cần phải cân nhắc.

Theo vị thẩm phán này, khi trẻ đến tòa, chứng kiến cảnh cha, mẹ bị xét xử vì vi phạm pháp luật sẽ bị ảnh hưởng tiêu cực trong nhận thức về sau. Khi biết cha, mẹ bị xét xử vì có hành vi vi phạm pháp luật các em sẽ có thể nhút nhát, tự ti và thường lảng tránh các mối quan hệ xung quanh như: bạn bè, người thân, hàng xóm. Thậm chí, có thể có hành vi, phản ứng tiêu cực, bất mãn trong cuộc sống.

Trưởng đoàn Hội thẩm nhân dân tỉnh Vũ Thị Ngọc Tươi cho biết, hiện nay có rất nhiều trẻ là nạn nhân gián tiếp trong các vụ án. Trẻ em sinh ra đáng lẽ được nhận sự yêu thương, chăm sóc của cha mẹ nhưng vì cha mẹ các em bị bắt, bị xử phạt tù hoặc bị giết hại trong các vụ án nên các em thiếu tình thương và nếu không được quan tâm, giáo dục đúng mức sẽ dễ bị kẻ xấu dụ dỗ, dễ sa ngã vào những tệ nạn xã hội, hình thành nên nhân cách xấu.

Do đó, theo bà Tươi, tại các phiên tòa, ngoài vấn đề răn đe của pháp luật thì Hội thẩm nhân dân luôn có nhiệm vụ phải khuyên răn, giáo dục và nhất là khơi gợi được phần nhân cách lương thiện trong mỗi con người bị cáo. Đồng thời, cũng phải phân tích để các bị cáo hiểu con trẻ là nạn nhân gián tiếp trở thành những đứa trẻ bất hạnh bởi hành vi của chính cha, mẹ ruột phạm tội gây nên. Ngoài ra, gia đình, nhà trường và xã hội phải cần quan tâm nhiều hơn, không xa lánh, cười nhạo đối với trẻ là nạn nhân trong các vụ án để các em không bị tự ti, mặc cảm tội lỗi của cha mẹ mà có hành vi tiêu cực, ảnh hưởng đến nhận thức và nhân cách của trẻ trong quá trình trưởng thành.

Tố Tâm