Thứ Ba, 1 tháng 6, 2021

Sau 14 năm nghiên cứu, Vatican sẽ công nhận việc lạm dụng tình dục của các linh mục là tội hình sự

Giáo hoàng Phanxicô đọc thông điệp vào ngày 8/11/2020 tại Vatican. (Ảnh AP / Alessandra Tarantino)

Giáo hoàng Francis đã thay đổi luật nhà thờ để hình sự hóa hành vi lạm dụng tình dục người lớn của các linh mục; và những giáo dân giữ chức vụ nhà thờ cũng có thể bị xử phạt vì những tội danh tình dục tương tự.

Các điều khoản mới, được công bố hôm thứ Ba 1/6 sau 14 năm nghiên cứu, nằm trong phần luật hình sự sửa đổi của Bộ Giáo luật của Vatican, hệ thống pháp luật nội bộ bao trùm Giáo hội Công giáo 1,3 tỷ tín đồ.

Những thay đổi quan trọng nhất có trong hai điều 1395 và 1398, nhằm giải quyết những thiếu sót lớn trong việc xử lý hành vi lạm dụng tình dục của nhà thờ.

Luật pháp công nhận rằng người lớn cũng có thể trở thành nạn nhân của các linh mục lạm dụng quyền lực của họ, và nói rằng giáo dân trong các ban bệ của nhà thờ cũng có thể bị trừng phạt vì lạm dụng trẻ vị thành niên cũng như người lớn.

Vatican cũng hình sự hóa việc các linh mục đe dọa, dụ dỗ trẻ vị thành niên hoặc người lớn để buộc họ im lặng trước các hành vi khiêu dâm, phương pháp mà những "kẻ săn mồi tình dục" sử dụng để xây dựng mối quan hệ với nạn nhân của họ để sau đó bóc lột tình dục họ. Đây là lần đầu tiên luật pháp nhà thờ chính thức công nhận hành vi trên là tội phạm.

Luật cũng loại bỏ phần lớn quyền tự quyết mà lâu nay cho phép các giám mục và các bề trên tôn giáo bỏ qua hoặc che đậy sự lạm dụng, nói rõ họ có thể phải chịu trách nhiệm về những thiếu sót và sơ suất trong việc không điều tra và xử phạt các linh mục sa ngã một cách thích đáng.

Kể từ khi bộ luật 1983 được ban hành, các luật sư và giám mục đã phàn nàn rằng hoàn toàn không đủ khả năng để giải quyết việc lạm dụng tình dục trẻ vị thành niên, vì nó đòi hỏi các phiên tòa xét xử mất nhiều thời gian. Trong khi đó, các nạn nhân và những người ủng hộ họ lập luận rằng điều đó đã để lại quá nhiều quyền tùy ý trong tay các giám mục, những người đã bao che cho các linh mục của họ.

Vatican đã ban hành những thay đổi từng phần trong nhiều năm để giải quyết các vấn đề và kẽ hở, đáng kể nhất là yêu cầu tất cả các trường hợp phải được gửi đến Tòa Thánh để xem xét và cho phép một quy trình hành chính hợp lý hơn để hoàn tục một linh mục nếu bằng chứng chống lại ông ta quá nhiều.

Gần đây hơn, Giáo hoàng Phanxicô đã thông qua luật mới để trừng phạt các giám mục và các bề trên tôn giáo không bảo vệ con chiên của họ. Bộ luật hình sự mới kết hợp những thay đổi đó và con đi xa hơn.

Theo luật mới, các linh mục thực hiện hành vi tình dục với bất kỳ ai - không chỉ trẻ vị thành niên hoặc người thiếu lý trí - có thể bị buộc hoàn tục nếu họ sử dụng "vũ lực, đe dọa hoặc lạm dụng quyền lực của mình" để thực hiện các hành vi tình dục.

Luật pháp không xác định rõ ràng những người lớn nào được bảo vệ, chỉ nói rằng "một người mà luật pháp công nhận sự bảo vệ bình đẳng."

Vatican từ lâu đã coi bất kỳ mối quan hệ tình dục nào giữa một linh mục và một người trưởng thành là tội lỗi nhưng có sự đồng thuận, tin rằng người lớn có thể từ chối hoặc đồng ý hoàn toàn, tùy theo tuổi tác của họ.

Trong một điều mới lạ nhằm giải quyết tội phạm tình dục của những giáo dân nắm giữ chức vụ nhà thờ, chẳng hạn như những người sáng lập các phong trào tôn giáo giáo dân hoặc thậm chí là những người quản lý nhà thờ, luật mới cho biết giáo dân có thể bị trừng phạt tương tự nếu họ lạm dụng quyền hạn của mình để tham gia vào các tội phạm tình dục.

Vì không thể hoàn tục những giáo dân này (không có chức thánh), các hình phạt bao gồm sa thải, nộp phạt hoặc bị loại khỏi cộng đồng của họ.

Luật mới sẽ có hiệu lực vào ngày 8 tháng 12.

Ánh Vân