Thứ Tư, 28 tháng 10, 2020

Xuất hiện tham nhũng trong việc thực hiện xã hội hóa

Thẩm tra báo cáo của Chính phủ về công tác phòng chống tham nhũng, Ủy ban Tư pháp của Quốc hội đồng tình với đánh giá của Chính phủ về tình hình tham nhũng trong năm 2020, theo đó, với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, công tác PCTN tiếp tục được tăng cường; "tham nhũng được kiềm chế, từng bước được ngăn chặn và có chiều hướng thuyên giảm".

Đồng thời, Ủy ban Tư pháp cơ bản tán thành với những dự báo của Chính phủ về tình hình tham nhũng "vẫn diễn biến phức tạp, có biểu hiện tinh vi hơn và khó phát hiện" và cho rằng, bên cạnh tình trạng nhũng nhiễu, tiêu cực, gây phiền hà cho người dân, doanh nghiệp của cán bộ, công chức trong giải quyết công việc thì tình hình tham nhũng vẫn chủ yếu xảy ra ở một số lĩnh vực kinh tế trọng điểm, nhạy cảm như quản lý và sử dụng đất đai, đầu tư xây dựng, tín dụng - ngân hàng, quản lý sử dụng tài chính, vốn, tài sản công.

Năm 2020, nhiều biện pháp phòng ngừa tham nhũng đã được Chính phủ triển khai tích cực, đồng bộ và có hiệu quả như: thực hiện công khai, minh bạch trong hoạt động của các cơ quan, tổ chức, đơn vị. Các bộ, ngành, địa phương thực hiện tốt việc công khai trên các trang thông tin điện tử, phương tiện thông tin đại chúng địa phương về các thủ tục hành chính, tổ chức cán bộ, thông tin về dự toán ngân sách, mua sắm công, đầu tư xây dựng, quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; kết quả kiểm tra, thanh tra, kiểm toán, giải quyết khiếu nại, tố cáo...; kịp thời thông tin báo chí về những vụ việc dư luận xã hội quan tâm...

Về kiểm soát xung đột lợi ích, trong kỳ báo cáo, có 8 người bị đình chỉ, tạm đình chỉ việc thực hiện nhiệm vụ, công vụ được giao do có xung đột lợi ích; phát hiện 394 vụ việc và 521 người vi phạm việc thực hiện chế độ, định mức, tiêu chuẩn (tăng 38,5% số vụ và 80,1% số người vi phạm so với năm 2019); đã xử lý kỷ luật 65 người, xử lý hình sự 64 người.

Theo Ủy ban thẩm tra, việc công khai, minh bạch và công tác thanh tra, kiểm tra việc thực hiện các quy định về công khai, minh bạch trong tổ chức và hoạt động ở một số bộ, ngành, địa phương vẫn còn hạn chế, số vi phạm phát hiện được còn chưa thể hiện đúng thực tế qua phản ánh của dư luận cử tri.

Năm 2020 đã tiến hành kiểm tra tại 6.800 cơ quan, tổ chức, đơn vị về công khai, minh bạch; kiểm tra, giám sát thực hiện quy tắc ứng xử, quy tắc đạo đức nghề nghiệp tại 4.646 cơ quan, tổ chức, đơn vị (tăng 58,9% so với năm 2019); 3.941 cuộc kiểm tra việc thực hiện các chế độ, định mức, tiêu chuẩn. Theo Báo cáo của Chính phủ, qua kiểm tra tại 6.800 cơ quan, tổ chức, đơn vị về công khai, minh bạch thì chỉ phát hiện được có 91 đơn vị vi phạm (tăng 43,9% so với năm 2019).

Bên cạnh đó, cải cách, sắp xếp, tổ chức lại bộ máy hành chính để phòng ngừa tham nhũng ở một số nơi còn chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu. Cải cách thủ tục hành chính trong một số trường hợp còn chậm. Việc bổ nhiệm cán bộ giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý trong một số trường hợp còn chưa thật sự phù hợp.

Việc thực hiện quy tắc ứng xử, quy tắc đạo đức nghề nghiệp và kiểm soát xung đột lợi ích chưa thực sự chuyển biến, vẫn còn nhiều trường hợp vi phạm, lợi dụng sơ hở của cơ chế, chính sách để nhũng nhiễu, gây phiền hà cho người dân, doanh nghiệp, một số trường hợp có biểu hiện "nhóm lợi ích", "bảo kê", bao che cho các hành vi vi phạm pháp luật; đã xuất hiện tình trạng lợi dụng chủ trương xã hội hóa trong lĩnh vực y tế, lợi dụng tình hình dịch bệnh để tham nhũng.

Số vụ án tham nhũng được phát hiện, điều tra, truy tố, xét xử còn chưa phản ánh đúng thực trạng tham nhũng; việc phát hiện tham nhũng thông qua công tác tự kiểm tra nội bộ, kiểm tra của cấp trên đối với cấp dưới vẫn là khâu yếu tồn tại qua nhiều năm…

H.L